Parki narodowe w Polsce

Krajobraz Polski jest zróżnicowa­ny; od piaszczystych plaż wybrzeża Bałtyku po pas gór na południowej granicy. Na obszarze Polski liczącym 312677 km2 żyje około 38 milionów ludzi. Obecnie 22% powierzchni kraju objętych jest ochroną prawną.

Polska jest jednym z niewielu krajów euro­pejskich, który od drugiej wojny światowej powiększył obszar lasów. W chwili obecnej w Polsce są 22 parki narodo­we o łącznej powierzchni 3000 km2 (około 0,9% całkowitej powierzchni kraju) w planach są zaś ko­lejne parki. Istniejące parki rozrzucone są po ca­łym kraju, największe skupisko (6 parków) zloka­lizowane jest w Karpatach na południu Polski.

85% powierzchni parków to grunty państwowe, pozostałe 15% jest w rękach prywatnych. Zarzą­dzające parkami Ministerstwo Środowiska stara się, poprzez wykup i zamianę, by parki w 100% należały do Skarbu Państwa.

W ciągu roku polskie parki narodowe odwiedza około 10 milionów turystów z kraju i zagranicy. Można w nich uprawiać wiele rodzajów turystyki

- wędrówki piesze, kajakarstwo, żeglarstwo, wspi­naczkę, a w zimie narciarstwo. Jednym z najpopu­larniejszych, a jednocześnie najstarszych polskich parków jest Białowieski Park Narodowy. Park ten obejmuje przede wszystkim Puszczę Białowieską, która znajduje się około 100 km na południowy za­chód od Białegostoku i przylega do granicy z Bia­łorusią. Po stronie białoruskiej również istnieje park narodowy o nazwie Puszcza Białowieska. Bia­łowieski Park Narodowy jest jedynym parkiem na­rodowym w Polsce, który został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrod­niczego UNESCO.

W XV wieku Puszcza Białowieska stanowiła tereny łowieckie panujących królów. W czasie pierwszej i drugiej wojny światowej znaczna część tutejszych lasów została zniszczona w wyniku dzia­łań wojennych. Na szczęście większa część pusz­czy pozostała nietknięta. Puszcza Białowieska jest obecnie największym pierwotnym kompleksem le­śnym w całej Europie. W 1921 roku cały obszar Puszczy Białowieskiej został objęty ochroną. W 1932 roku został przekształcony w rezerwat, a od 1947 roku zatwierdzony jako Białowieski Park Narodowy. Park obejmuje 105 km2 środkowej czę­ści Puszczy Białowieskiej (w granicach Polski znaj­duje się 580 km2 puszczy). Do 1996 roku park był prawie o połowę mniejszy.

Aby chronić las przed szkodliwym wpływem nadmiaru gości, wprowadzono ograniczenia w licz­bie odwiedzających go turystów. Dotyczy to zwłaszcza wyodrębnionego z parku ścisłego rezer­watu przyrody. Grupy zwiedzających nie mogą być liczniejsze niż 25 osób, ponadto każdej grupie mu­si towarzyszyć licencjonowany przewodnik. Co więcej, aby na przykład pojeździć po parku rowe­rem czy saniami również potrzebne jest specjalne zezwolenie. Jednym z bardziej popularnych spo­sobów zwiedzania parku jest przejażdżka po jego terenie wozem zaprzężonym w konie. Dzięki te­mu, że takich wozów i bryczek jest ściśle określo­na ilość, w parku nie ma nigdy tłoku. Oczywiście najlepszym sposobem na dokładne poznanie przy­rody parku jest wędrówka piesza lub jazda rowe­rem. Dla rowerzystów przygotowano specjalną, 8-kilometrową trasę, chociaż, jeżeli ktoś sobie ży­czy, może też udać się dalej w głąb parku. Zawsze należy jednak wynająć przewodnika.

W przeważającej części parku dominują lasy mieszane, w których rosną m.in. dęby, świerki, so­sny i brzozy. Łącznie występują tu 22 gatunki drzew. Jedną z większych atrakcji parku jest tzw. Królewski Trakt Dębowy; jest to grupa 40-metro-wych dębów nazwanych imionami polskich kró­lów. Najstarszy z tych dębów ma 400 lat. W pusz­czy występuje też ponad 1000 gatunków grzybów, 200 mszaków i porostów oraz ponad 200 gatun­ków ptaków, między innymi żuraw, bocian czarny, orzeł bielik i orlik krzykliwy.